ถึงช่วงเทศกาลคริสต์มาสแล้ว ปีนี้จะตกแต่งบ้านด้วยต้นคริสต์มาสจริงหรือปลอมดี?
เคยลองคิดดูเล่นๆ ไหมว่า ระหว่างต้นสนสดจริงๆ ที่ตัดมาจากป่า กับต้นสนปลอมที่ผลิตมาจากพลาสติกและเหล็กทั้งต้น ต้นคริสต์มาสแบบไหนที่ทำลายโลกมากกว่ากัน?
ต้นคริสต์มาสปลอม ใช้ซ้ำได้ ยั่งยืนกว่าจริงเหรอ?
‘ต้นคริสต์มาสปลอม’ ถึงแม้จะดูเหมือนว่าจะเก็บได้นานและเป็นทางเลือกที่ยั่งยืนมากกว่า แต่ความจริงแล้วการผลิตด้วยพลาสติก Polyvinyl Chloride หรือ PVC นั้นก่อให้เกิดก๊าซเรือนกระจกซึ่งมากกว่าต้นสนจริงที่ถูกปลูกและดูแลอย่างเหมาะสมกว่า 10 เท่า! แถมยังไม่สามารถย่อยสลายทางชีวภาพได้ (PVC เป็นหนึ่งในพลาสติกที่รีไซเคิลได้ยากที่สุด)
นี่ยังไม่รวมกล่องกระดาษและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระหว่างการขนส่งด้วย นั่นหมายความว่า เราต้องเก็บและวนใช้ต้นคริสต์มาสปลอม 1 ต้นซ้ำอย่างน้อย 10 ปี ถึงจะมีผลกระทบเรื่องคาร์บอนเท่ากับการใช้ต้นสนจริงในแต่ละปี แต่พอใช้เสร็จจะทำลายทิ้งก็ไม่ใช่เรื่องง่ายอีก ไม่ว่าจะเผาหรือฝังกลบก็ทำร้ายโลกได้ทุกทาง
ต้นคริสต์มาสจริง ต้องตัดต้นไม้จริง ทำลายโลกมากกว่ารึเปล่า?
‘ต้นคริสต์มาสจริง’ มาจากต้นสนสดที่สามารถพูดได้ว่าในปีหนึ่งจะถูกตัดไปกว่า 120 ล้านต้นเพื่อฉลองเทศกาลคริสต์มาส แต่ถึงจะดูเป็นการตัดไม้ทำลายป่า อย่างไรก็ตาม ต้นสนเหลานี้ก็เป็นต้นไม้ที่อยู่ในระยะการเก็บเกี่ยว 9 ปีอยู่แล้ว สำหรับต้นที่ถูกโค่นในวันคริสต์มาส ก็จะมีการปลูกทดแทนขึ้นมา 1-3 ต้นเสมอ
วัฏจักรหมุนเวียนนี้ทำให้เกษตรกรใช้พื้นที่เนินเขาสูงชันซึ่งไม่เหมาะกับกิจกรรมการเกษตรมาปลูกต้นสนขายได้ในทุกๆ ปี เป็นวิธีเลี่ยงการปล่อยให้พื้นที่ต้องสูญเปล่าไปได้ด้วย
การตกแต่งต้นคริสต์มาสจากต้นสนจริง นอกจากจะสร้างงานสร้างรายได้ให้เกษตรกรแล้ว เมื่อตกกระแสคริสต์มาสยังนำเอากิ่ง ก้าน ใบ มาแปรรูปเป็นปุ๋ยหมักให้กับพืชผลในปีหน้าได้อีกด้วย
Scale’s Takeaways
1. รู้จักรีไซเคิลเพื่อสร้างวัฏจักรรักษ์โลก
หลายปีมานี้ ทาง IKEA ที่มีสินค้าต้นสนสดขายในช่วงคริสต์มาสอยู่แล้ว มีบริการเสริมให้ลูกค้าสามารถเอาต้นสนสดมารีเทิร์นคืนได้เมื่อจบเทศกาล เพื่อแลกรับคูปองเงินสดมูลค่า 500 บาทได้ ซึ่งต้นสนที่ได้รับคืนมา ทาง IKEA จะนำไปเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลอย่างถูกต้องต่อไป
นอกจากจะช่วยโลกแล้ว โครงการนี้ยังสร้าง Loyalty กับลูกค้าที่ให้ความสำคัญกับการรักษ์โลกอีกด้วย แถมการให้คูปองเงินสดก็ทำให้ลูกค้าเก่าหมุนเวียนมาอุดหนุนธุรกิจได้อีกในปีต่อๆ ไป
2. ต้นคริสต์มาสที่ดี คือ ต้นคริสต์มาสเช่า
หากอยากเฉลิมฉลองโดยที่ไม่ต้องซื้อต้นสนใหม่ การใช้บริการธุรกิจเช่าต้นคริสต์มาสก็เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ เพราะหลังจบเทศกาล ต้นไม้ที่เช่าไปจะถูกนำมาปลูกใหม่และสามารถเช่าได้อีกครั้งในปีหน้า
อย่างไรก็ตาม การเลือกเช่าต้นไม้เป็นกระถางไปแบบชั่วคราวก็ควรมีการขนส่งอย่างถูกตต้องและการรักษาดูแลอย่างเหมาะสม ไม่ควรปล่อยให้ต้นอยู่ใกล้แหล่งความร้อนมากเกินไปและไม่ควรอยู่ในบ้านเกิน 1 สัปดาห์
3. ต้นคริสต์มาสในเชิงธุรกิจอาจไม่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ปัจจุบันคริสต์มาสไม่ได้เป็นแค่เทศกาลสำคัญทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังถูกนำมาอ้างถึงในการทำกิจกรรมการตลาดของธุรกิจอีกด้วย
กิมมิคต้นคริสต์มาสถูกนำมาใช้เพื่อตกแต่งให้เข้ากับบรรยากาศ Festival ของห้างหรือสถานที่ต่างๆ ซึ่งเป็นความสวยงามที่ไม่สามารถจำกัดได้ด้วยต้นสนจริง จึงมีการใช้ความคิดสร้างสรรค์เอาวัสดุอื่นๆ มาใช้แทน เกิดเป็น ‘การแข่งขันต้นคริสต์มาส' ที่ถูกให้ความสำคัญเรื่องความสวยงามมากกว่าสิ่งแวดล้อม
สรุป
แม้ว่าในประเทศไทย การตกแต่งต้นคริสต์มาสด้วยต้นสนจริงจะเป็นไปได้ยากกว่าในประเทศเมืองหนาว แต่หากรู้จัก Reuse ต้นคริสต์มาสในแต่ละปีก็จะช่วยลดพลาสติกจากเทศกาลนี้ได้
ว่าแล้วก็แอบสงสัยว่าห้างต่างๆ เขาเอาต้นคริสต์มาสหลังจบงานไปเก็บหรือทิ้งที่ไหนกันนะ?
อ้างอิง
- https://www.zurich.com/en/media/magazine/2022/real-vs-artificial-what-is-the-most-sustainable-type-of-christmas-tree
- https://onetreeplanted.org/blogs/stories/real-vs-artificial-christmas-trees
- https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2021/dec/04/real-or-fake-christmas-tree-sustainable-environment
- https://www.thetatva.in/world/120-million-trees-are-cut-down-every-christmas-across-the-world/3347/
- https://www.ikea.com/th/th/campaigns/live-christmas-tree-puba2114760
- https://theworld.org/stories/2011-12-20/christmas-inc-inside-thai-christmas-tree-factory
